گسترش بوندیبوگیو در کنگو و پیگیری مورد کنیا

سازمان جهانی بهداشت در گزارش ۸ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد شیوع بیماری ویروس بوندیبوگیو در جمهوری دموکراتیک کنگو همچنان از نظر جغرافیایی گسترش می‌یابد. هم‌زمان، کنیا یک مورد آزمایشگاهیِ وارداتی را شناسایی کرده است؛ بیمار پس از سفر از جمهوری دموکراتیک کنگو از مسیر اوگاندا به نایروبی، در ۵ اکتبر درگذشت.

این رخداد به‌معنای تأیید انتقال گسترده بیماری در کنیا یا کشورهای دیگر نیست. مقام‌های بهداشتی کنیا و اوگاندا ردیابی تماس‌ها را آغاز کرده‌اند و ارزیابی دقیق خطر در کنیا همچنان در جریان است. گزارش فعلی سازمان جهانی بهداشت نیز موردی در ایران را مطرح نمی‌کند.

بر پایه داده‌های سازمان جهانی بهداشت تا ۶ اکتبر، در جمهوری دموکراتیک کنگو ۸۷۲۸ مورد تأییدشده و ۴۲۰۵ مرگ ثبت شده است. موارد بیماری در ۶۴ منطقه بهداشتی از هفت استان گزارش شده‌اند و یک منطقه بهداشتی جدید در استان کیوو شمالی نیز به فهرست مناطق درگیر افزوده شده است.

این ارقام نشان می‌دهند کنترل شیوع با دشواری روبه‌رو است، اما شدت انتقال در همه مناطق یکسان نیست. سازمان جهانی بهداشت در برخی نواحی نشانه‌هایی از کندشدن روند همه‌گیری و در نواحی دیگر افزایش موارد را گزارش کرده است. بنابراین، تصویر اپیدمی همچنان پویا و وابسته به داده‌های به‌روز است.

مورد شناسایی‌شده در کنیا، فردی بزرگسال بود که پیش‌تر در جمهوری دموکراتیک کنگو زندگی می‌کرد. نمونه او در دو آزمایشگاه مرجع کنیا برای ویروس بوندیبوگیو مثبت گزارش شد. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، بیمار هنگام ورود به کنیا به بیمارستان منتقل و ایزوله شد.

ردیابی تماس‌های خانوادگی، کارکنان درمانی و افراد مرتبط با پرواز انجام شده است. هنوز روشن نیست بیمار در چه زمانی از سفر خود علامت‌دار بوده است. سازمان جهانی بهداشت با توجه به طول دوره بیماری، احتمال داده است که بیماری اولیه او ممکن است بوندیبوگیو نبوده و ابتلا به این ویروس در زمان دریافت مراقبت برای بیماری دیگری رخ داده باشد؛ این یک ارزیابی اولیه است، نه نتیجه قطعی.

بیماری ویروس بوندیبوگیو یکی از بیماری‌های ابولا است که به‌وسیله ویروس بوندیبوگیو ایجاد می‌شود. انتقال انسان‌به‌انسان عمدتاً از راه تماس مستقیم با خون یا مایعات بدن فرد بیمار یا فوت‌شده و نیز مواد آلوده رخ می‌دهد. افراد پیش از شروع علائم، ناقل شناخته نمی‌شوند.

علائم آغازین می‌توانند شامل تب، خستگی، درد عضلانی، سردرد و گلودرد باشند؛ اما این نشانه‌ها اختصاصی نیستند و با بیماری‌های عفونی دیگر همپوشانی دارند. تشخیص فقط با ارزیابی بالینی و آزمایش‌های تخصصی ممکن است و نمی‌توان بر پایه علائم به‌تنهایی درباره ابتلا نتیجه‌گیری کرد.

برای گونه بوندیبوگیو، واکسن یا درمان اختصاصیِ تأییدشده وجود ندارد. این موضوع با فرآورده‌های تأییدشده برای «ویروس ابولا» یکسان نیست، زیرا گونه‌های ویروسی متفاوت‌اند. مراقبت حمایتیِ زودهنگام و اقدامات دقیق پیشگیری و کنترل عفونت، بخش مهم پاسخ درمانی و بهداشت عمومی به شمار می‌روند.

سازمان جهانی بهداشت در ارزیابی پیشین خود، خطر را در جمهوری دموکراتیک کنگو بسیار بالا، در کشورهای هم‌مرز بالا و در سطح منطقه‌ای و جهانی پایین ارزیابی کرده بود. اکنون، پس از شناسایی مورد وارداتی در کنیا، ارزیابی اختصاصی خطر برای آن کشور در حال انجام است.

سازمان جهانی بهداشت بر اساس اطلاعات موجود، محدودیت سفر یا تجارت با جمهوری دموکراتیک کنگو، اوگاندا یا کنیا را توصیه نکرده است. اهمیت خبر بیشتر در ضرورت شناسایی سریع موارد، ردیابی تماس‌ها، آمادگی مراکز درمانی و همکاری فرامرزی است؛ نه در اثبات شیوع گسترده در خارج از کنگو.