اختلالات فشارخون بارداری با زوال عقل مرتبط دانسته شد
یافته تازه چه میگوید؟
یک مطالعه کوهورت گذشتهنگر در کره جنوبی گزارش کرده است زنانی که در بارداری دچار اختلالات فشارخون بارداری شدهاند، در حدود دو دهه پیگیری با بروز بیشتر زوال عقل روبهرو بودهاند. این اختلالات شامل فشارخون بارداری، پرهاکلامپسی، اکلامپسی و سندرم HELLP است.
پژوهشگران با استفاده از دادههای بیمه سلامت ملی کره، ۱٬۳۷۰٬۴۸۵ زن را که بین سالهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۵ زایمان کرده بودند تا پایان سال ۲۰۲۴ پیگیری کردند. در این جمعیت، ۲۸٬۷۴۷ نفر، معادل ۲٫۱ درصد، سابقه اختلالات فشارخون بارداری داشتند.
نتایج اصلی مطالعه
در پایان پیگیری، بروز تجمعی زوال عقل در گروه دارای سابقه اختلالات فشارخون بارداری ۷٫۲ مورد در هر ۱۰ هزار نفر و در گروه دیگر ۲٫۸ مورد در هر ۱۰ هزار نفر بود. پس از تعدیل عواملی مانند سن مادر، وضعیت اجتماعیاقتصادی و عوامل مامایی، این سابقه با خطر نسبی بالاتر زوال عقل همراه بود؛ نسبت خطر تعدیلشده ۱٫۹۶ و فاصله اطمینان ۹۵ درصد ۱٫۱۹ تا ۳٫۲۳ گزارش شد.
اما در مدل اکتشافی دیگری که فشارخون بالا، دیابت، سکته مغزی و سکته قلبیِ رخداده پس از بارداری نیز در آن وارد شد، برآورد ارتباط کاهش یافت و از نظر آماری معنادار نبود: نسبت خطر ۱٫۱۵ با فاصله اطمینان ۹۵ درصد ۰٫۷۰ تا ۱٫۹۱. این الگو میتواند نشان دهد که سلامت عروقی و متابولیک در سالهای پس از بارداری در این ارتباط نقش مهمی دارد، اما این مطالعه برای اثبات مسیر علت و معلولی طراحی نشده است.
چرا باید با احتیاط تفسیر کرد؟
این پژوهش مشاهدهای است؛ بنابراین نمیتواند نشان دهد که اختلالات فشارخون بارداری بهتنهایی علت زوال عقل هستند. عوامل اندازهگیرینشدهای مانند چاقی، سیگار، سطح تحصیلات، سابقه خانوادگی و برخی عوامل ژنتیکی ممکن است بر نتایج اثر گذاشته باشند.
همچنین فقط ۱۸ مورد زوال عقل در میان افراد دارای اختلالات فشارخون بارداری ثبت شد. تشخیصها و سابقه اختلالات بارداری نیز از کدهای اداری و نسخههای ثبتشده در دادههای بیمه استخراج شده بود؛ روشی که ممکن است بعضی موارد خفیف، اولیه یا درماننشده را ثبت نکرده باشد. جمعیت مطالعه نیز کرهای بود و تعمیم دقیق اندازه اثر به جمعیت ایران نیازمند پژوهشهای بیشتر است.
پیام عملی برای سلامت زنان
نتیجه این مطالعه بیش از آنکه یک پیشبینی فردی درباره آینده حافظه باشد، بر اهمیت نگاه بلندمدت به سلامت پس از بارداری تأکید میکند. سابقه فشارخون بارداری میتواند نشانهای برای توجه بیشتر به عوامل خطر قلبیعروقی و متابولیک در سالهای بعد باشد.
افرادی که چنین سابقهای دارند میتوانند آن را در مراجعههای معمول پزشکی و مراقبتهای سلامت آینده مطرح کنند تا ارزیابی عوامل خطر متناسب با شرایط فردی انجام شود. تصمیمگیری درباره هرگونه بررسی، درمان یا پیگیری باید با پزشک یا داروساز واجدصلاحیت انجام شود.
جمعبندی و منابع
مطالعه بزرگ کرهای، ارتباط آماری میان اختلالات فشارخون بارداری و بروز بیشتر زوال عقل را گزارش کرد؛ با این حال، پس از واردکردن بیماریهای عروقی و متابولیک پس از بارداری، این ارتباط از نظر آماری پایدار نماند. یافتهها از نقش احتمالی این اختلالات بهعنوان نشانگر آسیبپذیری عروقی بلندمدت پشتیبانی میکنند، نه از یک رابطه علت و معلولی قطعی.
