ابولا بوندیبوگیو در کنگو گسترش یافت
مقدمه
سازمان جهانی بهداشت در گزارش ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد شیوع بیماری ابولا ناشی از ویروس بوندیبوگیو در جمهوری دموکراتیک کنگو همچنان در حال گسترش جغرافیایی است. بر پایه این گزارش، تا ۲۰ اکتبر ۹۷۰۴ مورد تأییدشده و ۴۶۸۷ مرگ در ۶۶ منطقه سلامت و هشت استان ثبت شده است.
این گزارش همچنین از موارد وارداتی در کنیا و نیجریه خبر می‌دهد. در کنیا، تا ۲۰ اکتبر ۹ مورد، شامل یک مرگ، گزارش شده و همه موارد بعدی با مورد وارداتی نخست در یک خوشه مرتبط بوده‌اند؛ سازمان جهانی بهداشت می‌گوید شواهدی از انتقال گسترده در جامعه کنیا وجود ندارد. نیجریه نیز یک مورد وارداتی تأییدشده در ابوجا گزارش کرده است و بررسی مسیر سفر و منشأ مواجهه این بیمار ادامه دارد.
وضعیت تازه شیوع
بیماری ویروس بوندیبوگیو یکی از انواع بیماری ابولا است. در جمهوری دموکراتیک کنگو، انتقال در سطح بالا ادامه دارد و موارد در چندین استان گزارش شده‌اند. سازمان جهانی بهداشت نسبت مرگ ثبت‌شده در میان موارد تأییدشده این رویداد را ۴۸٫۳ درصد اعلام کرده است؛ این شاخص خام، به‌تنهایی احتمال مرگ برای هر فرد را پیش‌بینی نمی‌کند و می‌تواند از دسترسی به تشخیص و مراقبت، ثبت موارد و ترکیب جمعیت مبتلا اثر بپذیرد.
در کنیا، هشت مورد پس از مورد وارداتی نخست شناسایی شده‌اند و همگی هنگام شروع علائم در قرنطینه بوده‌اند. در نیجریه نیز مقام‌های بهداشتی در حال پیگیری تماس‌ها و بررسی دقیق سابقه سفر بیمار هستند. بنابراین، وجود موارد وارداتی به معنای انتقال پایدار در همه کشورهای درگیر نیست، اما ضرورت آمادگی مرزی، شناسایی سریع و پیگیری تماس‌ها را برجسته می‌کند.
معنای آمار و مسیر انتقال
ویروس بوندیبوگیو از گروه ویروس‌های عامل بیماری ابولا است. انتقال میان انسان‌ها عمدتاً با تماس مستقیم با خون یا دیگر مایعات بدن فرد بیمار یا فوت‌شده، یا وسایل و سطوح آلوده رخ می‌دهد. افراد پیش از شروع علائم ناقل بیماری به شمار نمی‌آیند. علائم ابتدایی می‌توانند با بیماری‌های شایع‌تری مانند مالاریا یا دیگر تب‌ها همپوشانی داشته باشند؛ به همین دلیل، تشخیص فقط با علائم امکان‌پذیر نیست و به ارزیابی و آزمایش تخصصی نیاز دارد.
سازمان جهانی بهداشت می‌گوید کنترل چنین رویدادی به مجموعه‌ای از اقدامات بهداشت عمومی، از جمله شناسایی و مراقبت از بیماران، ردیابی تماس‌ها، آزمایشگاه، پیشگیری از عفونت در مراکز درمانی و مشارکت جامعه وابسته است. در گزارش ۲۳ اکتبر، آغاز مطالعه فاز ۲/۳ واکسن‌های نامزد علیه ویروس بوندیبوگیو در شهر بونیا نیز اعلام شده است. این مطالعه به معنای در دسترس بودن واکسن تأییدشده نیست؛ تا زمان انتشار گزارش، واکسن یا درمان اختصاصی تأییدشده‌ای برای بیماری ویروس بوندیبوگیو وجود نداشت.
ارتباط با ایران
در گزارش تازه سازمان جهانی بهداشت، موردی از ایران ذکر نشده و ارزیابی اختصاصی از خطر برای ایران ارائه نشده است. ارزیابی پیشین سازمان، که در ۲۰ اوت ۲۰۲۶ منتشر شده بود، خطر را در جمهوری دموکراتیک کنگو بسیار بالا، در کشورهای هم‌مرز با آن بالا و در سطح منطقه‌ای و جهانی پایین ارزیابی کرده بود. با این حال، سازمان جهانی بهداشت در گزارش ۲۳ اکتبر تصریح کرده که با توجه به تحولات تازه، این ارزیابی در حال بازبینی است.
سازمان جهانی بهداشت در حال حاضر محدودیت سفر یا تجارت با کشورهای درگیر را توصیه نکرده است. برای ایران، هر تصمیم یا اطلاع‌رسانی مرتبط با مراقبت مرزی، آمادگی نظام سلامت یا توصیه‌های مسافرتی باید بر اساس اعلام رسمی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و نهادهای مسئول داخلی دنبال شود؛ این گزارش بین‌المللی به‌تنهایی جایگزین اطلاعیه‌های رسمی ایران نیست.
جمع‌بندی و منابع
شیوع بیماری ابولا ناشی از ویروس بوندیبوگیو در کنگو گسترده‌تر شده و موارد وارداتی در کنیا و نیجریه ثبت شده‌اند، اما شواهد انتقال گسترده در جامعه کنیا گزارش نشده است. وضعیت خطر جهانی پیش‌تر پایین ارزیابی شده بود، ولی سازمان جهانی بهداشت در حال بازبینی این ارزیابی است. این مطلب صرفاً اطلاع‌رسانی سلامت عمومی است و برای تشخیص یا تصمیم درمانی فردی کاربرد ندارد.
